SCHRONIENIA

podzial-obiektow-zbiorowej-ochrony

Miejsca Doraźnego Schronienia - MDS

Określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia – Dz.U. 2025 poz. 932.

Lokalizacja i pojemność MDS

MDS organizuje się w odległości nie większej niż 500 m od miejsc stałego przebywania ludzi.

Miejsce doraźnego schronienia organizuje się w miejscu umożliwiającym schronienie się co najmniej 15 osobom.

Pojemność wolnostojącego MDS (szczeliny przeciwlotnicze i okopy) nie może przekraczać 300 osób, a w przypadku okopów – 25 osób.

W przypadku pomieszczenia lub zespołu pomieszczeń znajdujących się w garażu podziemnym, część MDS, w której przewiduje się przebywanie osób, wyznacza się w odległości co najmniej 20 m od bramy garażowej.

Przy określaniu pojemności MDS uwzględnia się wyłącznie wolną powierzchnię, niezabudowaną, w pomieszczeniu o wysokości co najmniej 2 m, w której nie przewiduje się długotrwałego magazynowania i może zostać przeznaczona dla osób przebywających w MDS. Do powierzchni nie wlicza się powierzchni wydzielonych komórek lokatorskich w piwnicach, a także pomieszczeń technicznych i magazynowych, do których dostęp może być ograniczony.

Pojemność MDS wyraża się w liczbie osób, które mogą schronić się w MDS, przy założeniu, że minimalna powierzchnia wolnej przestrzeni liczona po podłodze przypadająca na jedną osobę to 1,5 m2 oraz 2 m2 na każdą osobę z niepełnosprawnością poruszającą się na wózku inwalidzkim. Ilość miejsca dla osób z niepełnosprawnością poruszających się na wózku inwalidzkim określa się z uwzględnieniem przewidywanych grup osób, korzystających z danego MDS.

Drogi ewakuacji

W MDS zapewnia się rozwiązania pozwalające na ewakuację osób znajdujących się w nim lub ich uratowanie w inny sposób:

  1. w przypadku pomieszczenia lub zespołu pomieszczeń w budynku lub w budowli spełniającej funkcję użytkową budynku, posiadających podłogę zagłębioną poniżej przylegającego do nich terenu o co najmniej 1,5 m lub znajdujących się na kondygnacji podziemnej lub w garażu podziemnym zapewnia się:
    • co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne na każde rozpoczęte 200 osób pojemności MDS oraz
    • co najmniej jedno wyjście zapasowe na każde rozpoczęte 400 osób pojemności MDS, jeżeli pojemność MDS jest większa niż 30 osób,
  2. w przypadku tunelu – zapewnia się co najmniej dwa wyjścia oddalone od siebie o co najmniej 15 m umożliwiające ewakuację na zewnątrz lub co najmniej jedno wyjście zapasowe.

Wyjście ewakuacyjne i droga służąca do ewakuacji:

  1. umożliwia ewakuację osób na zewnątrz obiektu budowlanego bezpośrednio lub drogami służącymi do ewakuacji o szerokości nie mniejszej niż 0,8 m,
  2. ma drzwi o szerokości w świetle ościeżnicy nie mniejszej niż 0,8 m i wysokości w świetle ościeżnicy nie mniejszej niż 1,8 m,
  3. ma drzwi oraz drogi służące do ewakuacji o szerokości obliczonej proporcjonalnie do liczby osób, do których ewakuacji służą, przyjmując co najmniej 0,4 m na 100 osób.

Wyjście zapasowe:

  1. jest zlokalizowane poza strefą prognozowanego zagruzowania,
  2. ma wymiary w świetle otworu lub przekroju poprzecznego nie mniejsze niż 0,6 m szerokości i 0,8 m wysokości, a w przypadku gdy wymiarem charakterystycznym jest średnica – nie mniejsze niż 0,8 m,
  3. umożliwia ewakuację osób na zewnątrz obiektu przy wykorzystaniu wyjść oraz dróg innych niż służące jako wejścia i drogi dojścia do MDS, z wyjątkiem przypadku, gdy wejście jest zlokalizowane poza strefą prognozowanego zagruzowania.

W przypadku braku możliwości zlokalizowania wyjścia zapasowego poza strefą prognozowanego zagruzowania, w szczególności gdy odległości między budynkami są mniejsze od odległości określających strefę prognozowanego zagruzowania, pojemność MDS ogranicza się do 300 osób oraz zapewnia się w MDS:

  1. co najmniej dwa wyjścia ewakuacyjne prowadzące bezpośrednio lub przez przedsionek przeciwpożarowy do co najmniej dwóch klatek schodowych znajdujących się:
    • w częściach nadziemnych budynków oddzielonych od siebie pasem wolnego terenu o szerokości co najmniej 8 m lub
    • od siebie w odległości co najmniej 15 m, lub
  2. wyjście ewakuacyjne prowadzące bezpośrednio lub przez przedsionek przeciwpożarowy do jednej klatki schodowej oraz wyjście prowadzące na zewnątrz przez:
    • szyb awaryjny, który:
      – jest wykonany z betonu zbrojonego o grubości co najmniej 25 cm,
      – ma wymiary w świetle otworu lub przekroju poprzecznego nie mniejsze niż 0,8 m szerokości i 0,8 m wysokości, a w przypadku gdy wymiarem charakterystycznym jest średnica – nie mniejsze niż 0,8 m,
      – ma drabinkę lub klamry, trwale zamocowane do konstrukcji szybu,
      – ma wyłaz awaryjny o wymiarach w świetle co najmniej 0,6 m × 0,6 m lub średnicę co najmniej 0,6 m, lub
    • wjazd lub wyjazd z garażu – w przypadku pomieszczenia lub zespołu pomieszczeń w garażu znajdującym się powyżej drugiej kondygnacji podziemnej
      – które są usytuowane w odległości od siebie nie mniejszej niż 15 m.

W tym przypadku, MDS ma kubaturę netto nie mniejszą niż 30 m3 na osobę.

Strefa prognozowanego zagruzowania

Strefa prognozowanego zagruzowania to teren w obrębie budynku oraz w odległości co najmniej 1/3 wysokości budynku, licząc od jego ściany zewnętrznej.

Wysokość budynku mierzy się od uśrednionego poziomu terenu przy ścianie zewnętrznej budynku do górnej powierzchni najwyższego położonego stropu lub najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku, przy czym do wysokości nie wlicza się poddaszy o konstrukcji drewnianej.

Wymagania dotyczące projektowania konstrukcji w sposób umożliwiający zorganizowanie MDS

Konstrukcja obiektu budowlanego albo jego części zaprojektowana w sposób umożliwiający zorganizowanie MDS odpowiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji oraz spełnia następujące wymagania:

  1. zapewnia zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy oddziaływaniu obliczeniowego obciążenia wyjątkowego Ad o wartości co najmniej 10 kN/m2 oraz
  2. w przypadku usytuowania w strefie prognozowanego zagruzowania od budynku mającego więcej niż dwie kondygnacje nadziemne – zapewnia zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy oddziaływaniu obciążenia wyjątkowego od zagruzowania o wartości Ad wynoszącej:
    • w przypadku budynków o konstrukcji szkieletowej lub w technologii wielkiej płyty – co najmniej 10 kN/m2 powiększone o wartość 2,5 kN/m2 na każdą kondygnację powyżej drugiej kondygnacji nadziemnej,
    • w przypadku budynków o innej konstrukcji – co najmniej 10 kN/m2 powiększone o wartość co najmniej 5 kN/m2 na każdą kondygnację powyżej drugiej kondygnacji nadziemnej.

Obciążenie wyjątkowe od zagruzowania przyjmuje się jako pionowe obciążenie statyczne, równomiernie rozłożone na całej powierzchni stropu MDS.

W celu zapewnienia wymaganej nośności stropu na oddziaływania wyjątkowe od zagruzowania dopuszcza się uwzględnienie systemu podpór tymczasowych, jeżeli:

  • ciężar pojedynczego elementu w systemie podporowym jest nie większy niż 50 kg,
  • strop ma zaprojektowane i wyznaczone miejsca do zamocowania systemu podporowego,
  • rozstaw między podporami jest nie mniejszy niż 2,5 m.
Wymagania dotyczące elementów konstrukcyjnych przystosowanych dla potrzeb MDS

Elementy konstrukcyjne w pomieszczeniach lub zespołach pomieszczeń, posiadających podłogę zagłębioną poniżej przylegającego do nich terenu o co najmniej 1,5 m lub znajdujących się na kondygnacji podziemnej lub w garażu podziemnym mają:

  1. strop:
    • żelbetowy o wytrzymałości odpowiadającej klasie co najmniej C25/30 o grubości:
      – co najmniej 0,2 m – w przypadku MDS usytuowanego poza strefą prognozowanego zagruzowania albo usytuowanego pod budynkiem niskim lub w strefie prognozowanego zagruzowania od budynku niskiego,
      – co najmniej 0,25 m – w przypadku MDS zlokalizowanego pod budynkiem średniowysokim lub w strefie prognozowanego zagruzowania od takiego budynku,
      – co najmniej 0,3 m – w przypadku MDS zlokalizowanego pod budynkiem wysokim lub wysokościowym lub w strefie prognozowanego zagruzowania od takich budynków, lub
    • murowany o grubości co najmniej 0,5 m – w przypadku budowli fortyfikacyjnych, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowania, lub
    • murowany o grubości co najmniej 0,25 m – w przypadku umocnionych budowli ziemnych (szczelin przeciwlotniczych) o szerokości w świetle nie większej niż 1,5 m, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowania, lub
    • betonowy prefabrykowany o grubości co najmniej 0,15 m – w przypadku umocnionych budowli ziemnych (szczelin przeciwlotniczych) o szerokości w świetle nie większej niż 1,5 m, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowania,
  2. ściany nośne żelbetowe lub z betonu zbrojonego o grubości co najmniej 20 cm lub murowane z cegły pełnej, bloczków silikatowych pełnych lub bloczków betonowych pełnych o grubości co najmniej 24 cm,
  3. ściany zewnętrzne bez okien lub z oknami przystosowanymi do zabezpieczenia, spełniającymi następujące warunki:
    • łączna powierzchnia otworów okiennych w części ściany ponad poziomem terenu jest nie większa niż 30 % powierzchni tej części ściany,
    • powierzchnia każdego otworu okiennego w ścianie jest nie większa niż 2 m2,
    • odległość między otworami okiennymi jest nie mniejsza niż 0,4 m,
  4. podpory wzmacniające nośność stropu na obciążenie wyjątkowe od zagruzowania, jeżeli:
    • MDS jest usytuowane w strefie prognozowanego zagruzowania,
    • rozpiętość stropu nad MDS jest większa niż 3 m,
    • nie zweryfikowano obliczeniowo, że konstrukcja zapewnia spełnienie warunku zachowania stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy oddziaływaniu wyjątkowym od zagruzowania, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
  5. system podpór wzmacniających nośność stropu wykonany na podstawie dokumentacji określającej zakres rozwiązań niezbędnych w celu przystosowania wytypowanych obiektów budowlanych albo ich części do pełnienia funkcji obiektu zbiorowej ochrony.

Elementy konstrukcyjne lub konstrukcja tunelu są:

  • wykonane z żelbetu lub betonu zbrojonego o grubości co najmniej 25 cm lub
  • wykonane z masywu skalnego i osłonięte warstwą skały o grubości co najmniej 1 m, lub
  • osłonięte warstwami gruntu o grubości co najmniej 2 m.

Instrukcja stosowania przepisów dotyczących miejsc doraźnego schronienia (MDS) opracowana przy współpracy Stowarzyszenia Architektów Polskich, Polskiego Związku Firm Deweloperskich i Izby Architektów – link.

Sprawdź lokalizację najbliższego miejsca, gdzie możesz się schronić w przypadku zagrożenia – link.